«Эхэ хэлэн - манай баялиг»

гэhэн буряад хэлэнэй мүрысөөн Эхирэд - Булагадай аймагай Новониколаевск нютагта түрүүшынхиеэ үнгэрбэ. Эндэ Гаханай, Байтагай, Хаабарогой, Новониколаевскын hурагшад хабаадаа.

Хоёр жэлэй саана Россиин Буддын заншалта Сангхын дурадхалаар Ивалгын дасанай дэргэдэ бүгэдэ буряадуудай иимэ ехэ наадан мүрысөөн эхиеэ абажа, хоёр hарадаа нэгэ дахин үнгэргэгдэдэг болонхой. Тэндэ манай округой hурагшад эдэбхитэйгээр хабаададаг, тэрэ тоодо Новониколаевск нютагай «Урдын үгэ» гэhэн аман зохеолой хүүгэдэй бүлэг болоно. Тэрэнэй уран hайханай хүтэлбэрилэгшэ Сэсэгма Николаевна Альхеева дүй дүршэлтэй соёлой хүдэлмэрилэгшэн, буряад хэлэеэ тон гүнзэгыгөөр мэдэхэ, бүхы шадалаараа түрэл хэлэ, ёhо заншалай хүгжөөлгэдэ хамсыгаа шаман, оролдодог хүнүүдэй нэгэниинь юм. Буряад хэлээр иимэ мүрысөөниие нютагта үнгэргэхын түлөө Наталья Владиславовна Балдаеватай хамта ехэ бэлдэлгын хүдэлмэри ябуулжа, ёhотойл буряад хэлэнэй hайндэрые үнгэргэжэ шадаба.

Февралиин 27-до баян түүхэтэй Новониколаевскын дунда hургуулида Сагаалганай hайндэрэй дэргэдэ тус мүрысөөн наадан үнгэрбэ. Буряадайнгаа hайхан ёhо заншалаар сагаан эдеэнэйнгээ дээжээр, хүхэ торголиг хадагаар хүндэтэ айлшадаа эзэд угтаба.

Баяр ёhололой нээлгэндэ хабаадагшадые «Урдын үгэ» гэhэн аман зохёолой бүлэг угталгын хатараар мэндэшэлээ. «Новониколаевское» муниципальна байгуулалтын гулваа Владимир Маглаев нютагаархидаа Сагаан hараар амаршалан, конкурсын хабаадагшадта амжалтануудые хүсэбэ.

Муромцовка нютагай эхин hургуулиин үхибүүдэй ёохор хатар харагшадай халуун альга ташалганда хүртөө. Бишыхан хүүгэдэй буряад хэлэндээ, хатартаа түрүүшын алхамууд ехэ урагшатай, амжалтатай. Тэдэнэрые Елизавета Владимировна Балдаева багшын ажалай ветеран hургаана.

Мүрысөөнэй программа Ивалгын дасанда үнгэрдэг зарима даабаринуудhаа бүтэhэн юм. Эндэ үхибүүд уран гартанай, үгэ бэдэрэлгын, буряад юртэмсэ, арадай дуунуудай, буряад хэлэеэ тэгшэ мэдэлгын, ёохорой номинацинуудта хаба шадалаа туршалсаhан байна. Хүдөөгэй багахан hууринуудта бэлигтэй хүүгэд байдаг ха юм даа. Энээниие энэ үнгэрhэн мүрысөөн дахяад гэршэлээ. Жюриин бүридхэлдэ округой үндэhэн арадай уран hайханай түбэй мэргэжэлтэд, сагаан бөө мүргэлэй ябадалай түлөөлэгшэд ороhон байна. Тэдэнэр хабаадагшадай оролдолго, бэлэдхэл сэгнэжэ, hайшаал магтаалай үгэнүүдые хэлэhэн байна. Конкурсын дүнгөөр Хаабарогой hургуули илагша болобо. Энэ hургуулиин буряад хэлэнэй багша Оксана Александровна Шабаловагай оролдолгоор үхибүүд түрэл хэлэеэ, арадайнгаа ёhо заншалые бэрхээр мэдэнэ. Булта илагшад болон призёрнуудта дипломууд, бэлэгүүд нютагай засагай, аймагай депутадуудай, уран hайханай түбэй, сагаан бөөнэрэй ябадалай зүгhөө барюулагдаа.

Тиихэдэ «Урданай үгэ» гэhэн аман зохёолой бүлэгэй гэшүүдтэ болон хүтэлбэрилэгшэдтэ нютаг хэлэеэ, ёhо заншалаа дэлгэрүүлжэ ябаhанай аша габьяагай түлөө Усть-Ордын «Түбдэн Даржалин» дасанай шэрээтэ Зоригто ламхайн нэрэhээ Баярай бэшэгүүд барюулагдаа юм.

Усть - Ордын үндэhэн арадай уран hайханай түбэй директор Вероника Харбанова «Эхэ хэлэн - манай баялиг» гэhэн конкурс округой хэмжээнэй болобол буряад хэлэнэй хүгжэлтэдэ ехэ нүлөө үзүүлхэ гээд hанамжаяа хэлэhэн байна.

Намжилма Цыденова

Авторай фото зураг